Slaapstoornissen
Ongeveer 1 op de 5 mensen maakt zich zorgen over het feit dat zij niet genoeg slapen.

Iedereen heeft slaap nodig om zich daarna weer verfrist te voelen.
Zie: Gezond slapen

Het mag duidelijk zijn dat de aantal uren dat men slaap nodig heeft afhankelijk is van de activiteiten (o.a. gebruik hormonen) overdag, de diepte van de slaap, en de leeftijd.

Oudere mensen klagen vaak over de slechte nachtrust.
Vanzelfsprekend hebben zij vaak minder slaap nodig vanwege de verminderde activiteit. Een probleem is verder dat de slaap bij hen meestal minder diep is.
Ook kunnen kwalen de slaap verstoren.

Slecht slapen is bij grote uitzondering wel eens een ziekte. Dit wordt in deze site niet besproken.

Oorzaken van slaapstoornissen:
  • Stress (psychisch)
    Problemen waardoor uw hersenen blijven doormalen bij het inslapen.
    Denk aan problemen op werk, het gezin, geldzorgen enz.
    Lichamelijke stress is opgelopen oververmoeidheid overdag en is dus anders.
  • Overdreven gebruik van genots- of geneesmiddelen.
    Meestal gaat het hierbij om alcohol, koffie en andere cafeïnehoudende dranken (thee en cola), sedativa of stimulantia, of geneesmiddelen die sedatie als bijwerking veroorzaken.
  • Stoornissen in het slaap-waakritme.
    Denk aan de volgende situaties:
  1. Bij onregelmatig werk. Dit verstoort het slaap-waakritme.
  2. Oudere leeftijd. Dutjes en onregelmatiger leven verstoring van het ritme.
  3. Reizen, samenhangend met een Jetlag. Zie: hieronder.
  4. Door ademhalingsproblemen.  Zie: Snurken
  5. Door andere lichamelijke ongemakken. b.v.: pijnlijke benen.
  • Verkeerde Huiselijke omstandigheden:
  • Slechte ventilatie (zuurstof!) in slaapkamer.
  • Aardstralen
  • Lawaai
  • Snurken van partner
  • Vochtigheid
  • Temperatuur
  • Verkeerd bed. (matras of kussen)

Tips om weer beter te leren slapen :

  • Probeer elke dag op dezelfde tijd naar bed te gaan en op dezelfde tijd op te staan. Dit bevordert weer het verkrijgen van een goed ritme.
    Dit geld ook voor nachtwerkers, en bij ploegendienst!
  • Blijf overdag wakker. Middagdutjes zijn dus meestal verkeerd.
  • Probeer uw geestelijke stress bespreekbaar te maken.
  • 3 uur voordat u gaat slapen niet meer eten. Ook geen snoep en zoutjes.
  • Vermijd koffie, thee, cola vlak voor het slapengaan.
  • Geen alcohol in de late avond daar dit invloed heeft op het gehele slaapritme in de nacht.
  • Ontspan het laatste uur. Dus geen nieuwe gedachten oproepen door boek of televisie. Avondwandeling?
  • Zorg voor een goed geventileerde, niet te warme of te koude slaapkamer.
    En een goed bed!
  • Probeer bij het inslapen goed aan een ontspannen buikademhaling te denken.
  • Lichamelijke klachten zoals jeuk (kriegel zijn) in de nacht kunnen vaak aangepakt worden door de voeding te veranderen. Zie: Voeding

Slaapmiddelen zijn over het algemeen slecht.
Het lichaam went namelijk snel aan een slaapmiddel, waardoor het effect, het goed slapen, weer verdwijnt. Het werkt ook verslavend. Als tijdelijk hulpmiddel kan het van pas komen.
Bij incidentele slaapstoornissen kunnen deze wel zorgen dat u op een veilige manier een periode doorkomt, waardoor u anders in een lichamelijke stress terecht was gekomen.


Jet lag

Jet lag is een aandoening van de moderne tijd. Door het vele reizen.
Geeft verstoring van het waak-slaapcentrum.
Lag is vertraging  dus vertraagde aanpassing die de reiziger waarneemt gedurende enkele dagen na aankomst.

Wat gebeurt er normaal in de nacht:
1. Cortisol-spiegel ( Energie hormoon ) wordt verhoogd, door productie en minder
    gebruik.  Is er teveel van, dan worden we wakker.
2. Lichaamstemperatuur wordt lager in de nacht.
3. De bloeddruk wordt lager.

Wat gebeurt er waneer dit ritme wordt verstoord:

Stel U vliegt naar New York:  6 uur tijdsverschil.
Het waakcentrum blijft langer actief. Fase vertraging van 6 uur.
Vervolgens hebben de hormonen en lichaamstemperatuur 5-7 dagen nodig om zich
volledig weer aan te passen.
De bloeddruk doet dit direct.
In de eerste dagen is men vroeg in de nacht wakker omdat de hormonen spiegel dan al op peil is.

Terug naar Amsterdam: na 1 week aldaar: Fase vervroeging van 6 uur.
De aanpassing kost meer tijd.
Dus moeilijk inslapen en ’s morgens later wakker.
Het herstel heeft zeker een week nodig!

Hoe kan men deze verstoring voorkomen?
Eenvoudigste oplossing zijn de leefregels en voeding aan te passen:

Bij kort verblijf
:   Niet aanpassen.

Bij lang verblijf : Direct aanpassen aan de lokale tijd.

Naar de West:

  • ’s Avonds opblijven tot 23 uur.
  • Eerste nacht toch blijven liggen ondanks het al om 4 uur wakker worden.
  • Maar ’s avonds niet teveel activiteiten plannen.

Naar de Oost:

  • Trachten vroeg ( locale tijd ) te gaan slapen.
  • Overdag veel activiteiten om hormonenspiegel zo laag mogelijk te krijgen.
    Vervolgens is er dan meer tijd nodig (er is een fasevervroeging) om de hormoonspiegel weer op peil te brengen.
  • De dagen daarop langzamerhand de normale nachtrust bereiken.


Voeding kan van invloed zijn :  eiwit geeft meer activiteit.
                                                  koolhydraten geven meer slaperigheid.


Licht ( meer dan 2500 Lux ) geeft een fasevertraging in de avond.
Dus zomers een makkelijker aanpassing dan in de winter komend uit de West.

Medicament:   Melatonine :
                            Volgens sommigen : het wondermiddel van de eeuw. 

Het is een stof die het lichaam zelf aanmaakt in de pijnappelklier(Hypophyse).
Dus het is een hormoon. Zodra het donker wordt gaat deze klier werken waardoor we doezelig worden en gaan slapen.
Als het licht wordt, wordt de productie gestaakt.
Wil men dus wakker blijven, moet men in het licht kijken!

De aanmaak wordt minder bij het ouder worden. Gevolg meer last van de jetlag.

3 – 5  mg van deze stof is een goed middel om het  natuurlijke waak-slaap ritme sneller terug te krijgen en de jetlag de baas te worden.
De werking is reeds na 1 uur.
Verkrijgbaar in Nederland alleen op recept.
In de Verenigde Staten staat het als voedingssupplement geregistreerd en is daar vrij in de handel.

Ga Terug

Zie adviesallergie: Index